2026

"पारीक्षितम्" इति आधुनिकनाटकस्य समीक्षणम् ।

Author(s): रिनिता आओन

Abstract

आधुनिकसंस्कृतनाट्यकारेषु पण्डितपरीक्षितशर्मा कश्चन प्रसिद्धः नाट्यकारः। सप्तविंशति नाटकसम्वलितं ‘परीक्षिन्नाटकचक्रम्’ इति ग्रन्थस्य कर्ता अयं नाट्यकारः। नाट्यसंग्रहस्यास्य तृतीयनाटकं वर्तते ‘पारीक्षितम्’। नाटकमिदं महाभारताश्रितं पुराणाश्रितं च। नाटकस्य मुख्यकेन्द्रविन्दुः आसीत् राजा परीक्षितः। तस्य एकक्षणस्य असावधानता, ऋषिं प्रति अनादरः, तथा तस्य फलस्वरुपं प्राप्तः शापः नाटकस्य वर्णनीयविषयः। अस्मिन् शोधपत्रे नाटकस्यास्य नाटकीयतत्त्वं, मानवजीवनस्य क्षणस्थायित्वं, अहंकारस्य परिणामः, धर्मवोधः, भागवतकथायाः माहात्यम्, मोक्षसाधना हि तथा साहित्यिकं सामाजिकं वैभवं च विचार्यते।