International Journal of Multidisciplinary Horizon
ISSN: 3049 – 2017
Impact Factor (RJIF): 7.8
Peer Reviewed Journal
Author’s Helpline: +91 – 8368 241 690
Email: [email protected] / [email protected]
Article Abstract
2026
।। अद्वैतवेदान्ते साक्षिचैतन्यविमर्शः ।।
Author(s): प्रो. शीतला प्रसाद शुक्ल
Abstract
साक्षीचैतन्यमात्रं निर्गुणं निष्क्रियं शुद्धं केवलं प्रत्यगात्मेति कख्यते। साक्षी इत्यक्ते साक्षात् द्रष्टा, यः कर्ता न भवति अपितु सर्वस्य अनुभवस्य साक्षात्कारं करोति, स एव साक्षी। आत्मा शरीरे अस्मिन् साक्षीरूपेण सर्वत्र वर्तते, यथा प्रदीपः सन् गृहस्य सर्ववस्तून् प्रकाशयति, परन्तु स्वयं किमपि न करोति तद्वत आत्मा साक्षीरूपेण सर्ववृत्तीनां ज्ञानं करोति तथा निर्विकारस्वरूपेण असंगत्वेन वा तिष्ठति।